สมุนไพรข้างบ้าน จากภูมิปัญญาไทยสู่ยาสามัญประจำบ้าน

จากพืชล้มลุกที่ไม่เคยนำมาใช้ประโยชน์และเกือบจะตัดทิ้ง สู่สมุนไพรข้างบ้านที่มีประโยชน์มหาศาล และนำมาสู่การทำยาสามัญประจำบ้านโดยใช้ภูมิปัญญาไทย แบบง่ายๆ
ตั้งแต่ใช้บรรเทาอาการปวดข้อ ปวดเมื่อย ฟกช้ำ อักเสบเฉียบพลัน บรรเทาพิษจากแมลงสัตว์กัดต่อย
หรือบางชนิดสามารถนำมาตากให้แห้ง แล้วนำมาทำเป็นชาดื่ม ช่วยผ่อนคลาย ลดไขมัน ล้างหลอดเลือด

ค่อยๆตามไปดูกันนะคะ ว่าสมุนไพรข้างบ้านเรามีอะไร และจะนำมาใช้ประโยชน์อะไรกันบ้าง

กระดูกไก่ดำ ชื่อวิทยาศาสตร์ Justicia gendarussa Burm.f. (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Gendarussa vulgaris Nees, Justicia gandarussa L.f.)  จัดอยู่ในวงศ์เหงือกปลาหมอ (ACANTHACEAE)

ต้นกระดูกไก่ดำ เป็นไม้ล้มลุก เป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก ความสูงประมาณ 1 เมตร ลำต้นเป็นสีแดงเข้มถึงสีดำหรือเป็นสีม่วง เกลี้ยงมัน ลำต้นและกิ่งเป็นปล้องข้อ คล้ายกับกระดูกไก่ กิ่งก้าน และใบมีสีแดงเรื่อ ๆ ต้นกระดูกดำเป็นไม้กลางแจ้ง ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการปักชำและวิธีการเพาะเมล็ด ขึ้นได้ดีในดินที่ร่วนซุย มักขึ้นเองตามริมลำธารในป่าดงดิบ

Willow-leaved Justicia
Willow-leaved Justicia

วิธีการนำมาใช้ สามารถนำน้ำที่คั้นจากใบหรือราก มาผสมกับน้ำ เหล้า หรือนม เพื่อแก้อาการ ได้อย่างง่ายๆ
เช่นนำใบและรากที่บดละเอียดมาพอกเป็นยาถอนพิษจากแมลงสัตว์กัดต่อย เช่น พิษงู ผึ้ง ต่อ แตนต่อย เพื่อเป็นการถอนพิษเบื้องต้นได้

ใบและราก ของกระดูกไก่ดำมีอะไรดี

มีผลการศึกษาวิจัยพบว่าสารสกัดกระดูกไก่ดำ มีฤทธิ์ต้านอักเสบ และลดอาการปวด ซึ่งน่าจะมาจากสารในกลุ่ม flavonoids

และยังพบว่าสารสกัดกระดูกไก่ดำออกฤทธิ์ที่ opioid receptor ซึ่งเป็นกลไกเดียวกับ morphine แต่มีฤทธิ์ลดปวดน้อยกว่า morphine 2 – 5 เท่า
นอกจากนี้สารสกัดกระดูกไก่ดำยังมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย มีผลการศึกษาวิจัยสารสกัดเมทานอลของใบกระดูกไก่ดำ มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้หลายชนิด

Willow-leaved Justicia

วิธีสกัดสารจากใบกระดูกไก่ดำ

  1. ใช้ใบกลางอ่อน กลางแก่ ล้างทำความสะอาด ผึ่งลมให้แห้ง
  2. นำมาหั่นชิ้นเล็กๆ แช่ แอลกอฮอล พอท่วม 7 วัน ช่วงนี้อาจนำไปผึ่งแดด เร่งการสกัด ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
  3. แล้วนำมากรองเก็บไว้
  4. เปิดฝาให้แอลกอฮอลระเหยไปบ้าง
  5. สามารถนำไปบรรจุขวดเสปรย์ แก้กล้ามเนื้ออักเสบ แก้ปวดได้เลย
    (ไม่ต้องใส่กันเสีย เพราะมีแอลกอฮอลอยู่แล้ว) 
infused with Alcohol
Willow-leaved Justicia Extract

หากต้องการเพิ่มความเย็น และกลิ่นหอมสามารถนำมาผสมน้ำมันหอมละเหย เพื่อสรรพคุณผ่อนคลายได้ตาม ‘สูตรสเปรย์กระดูกไก่ดำ’ ข้างล่างนี้เลย

สูตรสเปรย์กระดูกไก่ดำ สูตรเย็น หอมผ่อนคลาย

สรรพคุณแก้อาการปวดข้อ ปวดเมื่อย ฟกช้ำ อักเสบเฉียบพลัน (ใช้ฉีดบริเวณที่มีอาการปวดหรือมีการอักเสบของข้อต่าง ๆ)
ในส่วนผสมจะประกอบไปด้วย

  1. สารสกัดกระดูกไก่ดำ 400 ซีซี (ระเหยแอลกอฮอล์ออก)
  2. เมนทอล 60 กรัม
  3. การบูร 120 กรัม
  4. น้ำมันหอมระเหย 10 ซีซี (กลิ่นเปปเปอร์มินต์)
  5. น้ำมันเขียว (Cajuput oil) 2% 8 ซีซี

วิธีการทำ
ให้ละลายเมนทอลและการบูรให้เป็นเนื้อเดียวกัน จากนั้นให้เติมสารสกัดกระดูกไก่ดำและน้ำมันเขียวลงไปคนให้เข้ากัน แต่งกลิ่นด้วยเปปเปอร์มินต์ แล้วนำไปบรรจุลงในขวดสเปรย์

เท่านี้เราก็จะได้ยาประจำบ้านที่ทำเองได้ง่ายๆ จากสมุนไพรที่ปลูกได้เอง

สเปรย์กระดูกไก่ดำ

เพื่อนๆได้สูตรสเปรย์กระดูกไก่ดำบรรเทาอาการปวด อักเสบกันแล้ว ใน ep หน้า จะมาแชร์สมุนไพรที่ช่วยบรรเทาพิษจากแมงลสัตว์กัดต่อยกันค่ะ

สมุนไพรต้านพิษสัตว์ร้าย

เสลดพังพอนตัวผู้, เสลดพังพอนตัวเมีย, ตะขาบหิน: บรรเทา 8 พิษ สัตว์กัดต่อยพวก ผึ้ง ต่อ แตน ตะขาบ แมงป่อง มด ยุง และงู รวมถึงบรรเทาอาการอักเสบจาก งูสวัด ลมพิษ หรือแม้แต่แผลน้ำร้อนลวก
ลิ้นงูเห่า: บรรเทาโรคผิวหนัง พิษอักเสบและปวดฝี แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก ลดอาการอักเสบ
ใช้ควบคู่กับตำลึง ใบบัวบก ช่วยฟื้นฟูหลังล้างพิษ
ตำลึง: มีฤทธิ์ต้านต้านแบคทีเรีย เชื้อราบางชนิด
ใบบัวบก: ลดอักเสษ รอยแผลเป็น สมานแผล แผลพุพอง

ด้วยส่วนประกอบข้างต้น เราจะมาทำ น้ำมันเขียว (สูตรเบญจพิษ) กันค่ะ

น้ำมันเขียว (สูตรเบญจพิษ)

ในสูตรจะใช้สมุนไพรสดเท่านั้น

  1. เสลดพังพอนตัวผู้ ใช้ได้ทั้งต้น ใบ ดอก ราก หนาม (ระวังหนาม) 1kg
  2. เสลดพังพอนตัวเมีย ใช้ได้ทั้งใบและก้าน 1kg
  3. ตะขาบหิน ใบ 1kg
  4. ลิ้นงูเห่า ใบ 1kg
  5. ตำลึง ใบ 1kg
  6. ใบบัวบก ใบ 1kg
  7. น้ำมันงา 1.5 L

วิธีเตรียมสารสกัด

นำสมุนไพรมาทำความสะอาด ผึ่งลมให้แห้ง
หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ ตั้งรอไว้

ตุ๋นน้ำมันงาให้ร้อนอุณหภูมิประมาณ 70c นำสมุนไพรทั้งหมด หรือทีละอย่างลงทอด

ทอดจนสมุนไพรกรอบเหลือง แล้วนำไปกรอง เสร็จแล้วนำไปบรรจุขวดเก็บไว้ใช้ได้เลย

หรือจะนำมาปรุงเพื่อให้ได้น้ำมันเขียวสูตรเย็น หอมผ่อนคลาย ตามสูตรง่ายๆด้านล่าง 

น้ำมันเขียวสูตรเย็น หอมผ่อนคลาย

#Ingredients%100g1L
1น้ำมันเขียว70%70700
2 เมนทอล (Menthol)   10%10100
3พิมเสน5%550
4การบูร 5%550
5น้ำมันสาระแหน่3%330
6ยูคาลิปตัส3%330
7น้ำมันกานพลู2%220
8น้ำมันลาเวนเดอร์2%220
  100%1001,000

เมื่อได้น้ำมันเขียวจากการสกัดสมุนไพรสูตรเบญจพิษ ทีนี้เราจะมาปรุงให้ใช้งานได้ง่ายขึ้นนะคะ

วิธีการคือ

  1. นำเมนทอล พิมเสน น้ำมันการบูร เทลงภาชนะ ให้ความร้อนไม่เกิน 50c คนจนละลาย
  2. แล้วเติมน้ำมันเขียว คนให้เข้ากัน
  3. ขณะยังอุ่นอยู่ เติม น้ำมันสาระแหน่และ น้ำมันยูคาลิปตัส น้ำมันกานพลู
  4. อาจแต่งกลิ่นเพิ่มด้วยน้ำมันลาเวนเดอร์ หรือไม่แต่งกลิ่นก็จะได้กลิ่น Peppermint เย็นๆ
แล้วบรรจุลงขวดได้เลยค่ะ เท่านี้เราก็จะได้ยาที่ได้จากสมุนไพรทำได้เองง่ายๆ ไว้ติดบ้านแล้วค่ะ
น้ำมันเขียว สูตรเบญจพิษ

ยาหม่อง น้ำมันเขียว บรรเทาพิษแมลงสัตว์กัดต่อย

#Raw Matinci%1 kg
1VaselinePetrolatum30%300
2ParaffinParaffin10%100
3LanolinLanolin5%50
4MentholMenthol8%80
5การบูรCamphor8%80
6พิมเสนBorneo camphor8%80
7น้ำมันระกำ Wintergreen OilMethyl Salicylate15%150
8น้ำมันสมุนไพร 16%160
   100%1000

วิธีทำ

  1. เทส่วน wax 1-3 ในหม้อเคลือบหรือหม้อสแตนเลส หลอมโดยใช้ไฟปานกลาง
  2. เทส่วน oil 4-7 คนจนละลาย ไม่มีแขวนลอย แล้วเทส่วนน้ำมันสมุนไพร ลงคนจนเข้ากันดี
  3. เทส่วน oil ลง wax ปิดเตา แล้วนคนจนเข้ากันดี
  4. หาก wax เริ่มแข็งให้เปิดเตาให้ความร้อนอ่อนๆ อีกครั้ง
  5. รีบคนให้เข้ากัน แล้วรีบเทลงขวด

เท่านี้ก็จะได้ ยาบรรเทาพิษในแบบยาหม่องไว้ใช้แล้วค่ะ

สรรพคุณสมุนไพร สูตรเบญจพิษ

เสลดพังพอนตัวผู้

เสลดพังพอนตัวผู้ (Barleria lupulina Lindl)

เสลดพังพอนตัวเมีย

เสลดพังพอนตัวเมีย หรือ พญายอ (Clinacanthus nutans (Burm.f) Lindau.)

เสลดพังพอนเราสามารถใช้ทุกส่วนเลยค่ะ ราก ต้น ใบ ดอก รวมถึงหนามของตัวผู้ 

ส่วนทั้ง 5 – ใช้ถอนพิษ โดยเฉพาะพิษแมลงสัตว์กัดต่อย ตะขาบ แมลงป่อง รักษาอาการอักเสบ งูสวัด ลมพิษ แผลน้ำร้อนลวก

ตะขาบหิน

ตะขาบหิน (Homalocladium platycladum (F.Muell.) L.H.Bailey)

ตะขาบหินมีความเฉพาะนิดนึงค่ะ ต้นและใบสด ตำแล้วแช่หล้านำมาพอกถอนพิษสัตว์มีพิษ พอกบรรเทาพิษตะขาบ แมลงป่อง

ส่วนน้ำก็นำมาทาแก้เคล็ดขัดยอก ฟกช้ำบวมได้

ลิ้นงูเห่า (Clinacanthus siamensis Bremek.)

ลิ้นงูเห่า (Clinacanthus siamensis Bremek.)

เป็นไม้กลางแจ้ง ชอบแดดจัด น้ำไม่ขัง เจริญเติบโตได้ในดินร่วน นิยมปลูกเป็นแปลงหรือเป็นแถว ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ดหรือการปักชำกิ่ง

  • ราก โขลกพอกดับพิษแมลงกัดต่อย
  • ใบ โขลกหรือขยี้ทาแก้พิษร้อน โรคผิวหนัง พิษอักเสบและปวดฝี รักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก ลดอาการอักเสบ
    ลดอาการปวด เสริมฤทธิ์ยาแก้พิษ

 

สมุนไพรคลายเส้น

น้ำมันนวว่าน

น้ำมันนวว่าน นว แปลว่า 9 น้ำมันนวว่าน คือน้ำมันที่ทำมาจากว่านทั้ง 9 ได้แก่
ว่านไพล, ว่านเอ็นเหลือง , ว่านนางคำ, ว่านมหาเมฆ, ว่านม้าห้อ, ว่านม้าเหลือง, ว่านม้าขาว,
ว่านเหลือง (ขมิ้นอ้อย, ขมิ้นชัน)
มีสรรพคุณช่วยคลายเส้น บรรเทาปวด

#IngredientsCode Percentg
1ว่านไพลZingiber cassumunar Roxb.30%300
2ว่านเอ็นเหลืองCurcuma sp. 15%150
3ว่านนางคำCurcuma aromatica5%50
4ว่านมหาเมฆCurcuma aeruginosa5%50
5ว่านม้าห้อCurcuma sp. 5%50
6ว่านม้าเหลืองPouzolzia pentandra Benn. 5%50
7ว่านม้าขาวCurcuma sp.5%50
8ขมิ้นอ้อยCurcuma zedoaria5%50
9ขมิ้นชันCurcuma longa L.5%50
10เถาวัลย์เปรียงDerris scandens5%50
11เถาเอ็นอ่อนCryptolepis dubia (Burm. f.) M. R. Almeida.5%50
12ใบบัวบกCentella asiatica10%100
   100%1000
13น้ำมันงา (น้ำมันมะพร้าว)Sesame Oil CP, Coconut Oil CP 1000

วิธีเตรียมน้ำมันนวว่าน
นำสมุนไพรสด ล้างทำความสะอาด ผึ่งลมให้แห้ง ส่วนสมุนไพรแห้งล้าง แล้วตากแดดจนแห้งสนิท
นำสมุนไพรสดที่แห้งดีแล้ว หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ ตั้งรอไว้
ตุ๋นน้ำมันงา น้ำมันมะพร้าว ให้ร้อนอุณหภูมิประมาณ 70c นำสมุนไพรทั้งหมด หรือทีละอย่างลงทอด
ทอดจนสมุนไพรกรอบเหลือง แล้วนำไปกรอง เสร็จแล้วนำไปบรรจุขวดเก็บไว้ใช้ได้เลย
หรือจะนำมาปรุงเพื่อให้ได้น้ำมันเหลืองสูตรเย็น หอมผ่อนคลาย ตามสูตรง่ายๆด้านล่าง

น้ำมันเหลือง

 

#IngredientsCode Percentg
1ไพลสดZingiber cassumunar Roxb.
2ขมิ้นอ้อยCurcuma zedoaria8%80
3ขมิ้นชันCurcuma longa L.8%80
4เถาวัลย์เปรียงDerris scandens12%120
5เถาเอ็นอ่อนCryptolepis dubia (Burm. f.) M. R. Almeida.
     
   100%     1,000
6Coconut Oil (Extra Virgin)      1,260     1,260

วิธีเตรียมน้ำมันเหลือง

  1. นำสมุนไพรสด ล้างทำความสะอาด ผึ่งลมให้แห้ง ส่วนสมุนไพรแห้งล้าง แล้วตากแดดจนแห้งสนิท
  2. นำสมุนไพรสดที่แห้งดีแล้ว หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ ตั้งรอไว้
  3. ตุ๋นน้ำมันให้ร้อนอุณหภูมิประมาณ 70c
  4. นำสมุนไพรทั้งหมด หรือทีละอย่างลงทอด
    ทอดจนสมุนไพรกรอบเหลือง
  5. แล้วนำไปกรอง

เสร็จแล้วนำไปบรรจุขวดเก็บไว้ใช้ได้เลย
หรือจะนำมาปรุงเพื่อให้ได้น้ำมันเหลืองสูตรเย็น หอมผ่อนคลาย ตามสูตรง่ายๆด้านล่าง

บาล์มสมุนไพรคลายเส้น (Relax Herbal Balm)

สรรพคุณสมุนไพรคลายเส้น

ไพล (Zingiber cassumunar Roxb.)

ใช้เหง้าสดแก่จัด
อาการบวม ฟกช้ำ เคล็ดยอก โรคผิวหนังผื่นคัน ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และต้านการอักเสบ

เถาวัลย์เปรียง (Derris scandens (Roxb.) Benth.)

ทำให้เส้นเอ็นอ่อนลดตึง บรรเทาเส้นเอ็นขอด เส้นเอ็นพิการ ลดอาการปวดเมื่อย ปวดหลัง ปวดเอว ปวดข้อ ข้ออักเสบ บรรเทาโรคข้อเข่าเสื่อม ลดอาการอักเสบของกล้ามเนื้อ โรคอัมพฤกษ์และกระดูกหัก
จะใช้เถานำมาหั่นตากแห้ง คั่วชงน้ำกินต่างน้ำชาเป็นยาทำให้เส้นหย่อน แก้อาการเมื่อยขบตามร่างกาย แก้อาการปวดเมื่อย แก้เหน็บชา

เถาเอ็นอ่อน (Cryptolepis dubia (Burm.f.) M.R.Almeida)

ใบและเถาบรรอาการปวดเมื่อยเส้นเอ็น อาการปวดบวม ปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง แก้ขัดยอก

ขมิ้นอ้อย (Curcuma zedoaria (Christm.) Roscoe)

ใช้เหง้าสดแก่จัด
บรรเทาปวดและต้านการอักเสบ ต้านอนุมูลอิสระ

ขมิ้นชัน (Curcuma longa L.)

ใช้เหง้าสดแก่จัด
ขมิ้นชันมีสารต่อต้านอนุมูลอิสระซึ่งช่วยใน การชะลอวัยและ ชะลอการเกิดริ้วรอย
ช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทานให้กับร่างกาย ฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรียก่อโรคทางผิวหนัง ลดการอักเสบ

ใบและเถาบรรอาการปวดเมื่อยเส้นเอ็น อาการปวดบวม ปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง แก้ขัดยอก

เพื่อนๆลองทำดู แล้วส่งความคิดเห็นเข้ามาแชร์กันนะคะ

** สมุนไพรใกล้ตัว มุ่งเสนอสรรพคุณทางยา การนำไปใช้ควรพิจารณาอย่างรอบด้าน **

ใช้เหง้าสดแก่จัด
บรรเทาปวดและต้านการอักเสบ ต้านอนุมูลอิสระ

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Shopping Cart

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

Allow All
Manage Consent Preferences
  • Always Active

Save